Pięć pytań do… – Andrzej Kalisz

Tak przy okazji niedawnego szkolenia w którym brałem udział zadałem kilka pytań Andrzejowi Kaliszowi, prowadzącemu treningi. Pytań byłoby więcej, ale lepiej ćwiczyć niż gadać, a poza tym formuła i tak przewiduje tylko pięć pytań. Zapraszam do lektury…

KO : Jaka jest geneza powstania zdrowotnego Yi Quan?

Andrzej Kalisz
Andrzej Kalisz

Andrzej Kalisz : Yi Quan Wang Xiangzhai’a rozwijał się od lat 20-tych XX wieku przede wszystkim jako sztuka walki. W latach 40-tych, gdy uprawiać go zaczęło więcej ludzi, szczególnie w Pekinie, sporo z nich zaczęło zauważać pozytywny wpływ ćwiczeń na zdrowie, i ten aspekt zaczął stopniowo przyciągać coraz więcej nowych adeptów. Ćwiczyli oni wprawdzie Yi Quan jako pełny system – sztukę walki, ale część była zainteresowana bardziej korzyściami zdrowotnymi.

Po powstaniu Chińskiej Republiki Ludowej otwarte nauczanie prawdziwych sztuk walki stało się na pewien czas niemożliwe. Władze zaczęły promować Wu Shu ograniczone do treningu form. Twórca Yi Quan Wang Xiangzhai, który od młodości zajmował się zawodowym nauczaniem sztuki walki, stracił źródło utrzymania. Szczęśliwie wśród jego uczniów, zainteresowanych głównie treningiem prozdrowotnym znalazł się w latach 40-tych lekarz stomatolog Yu Yongnian. To on na początku lat 50-tych opublikował serię artykułów o zdrowotnych walorach ćwiczeń typu zhan zhuang i pomógł Wang Xiangzhai’owi znaleźć zatrudnienie w jednym z pekińskich szpitali.

zdr1
Mistrz Yao Chengguang i pani Wang Yufang, córka twórcy Yi Quan,specjalizująca się w zdrowotnym wykorzystaniu metody Zhan Zhuang

Przez około 10 lat Wang Xiangzhai zajmował się nauczaniem podstawowych metod Yi Quan w szpitalach i sanatoriach, głównie w Pekinie, Baoding i Tianjinie. Zebrał wówczas doświadczenia w nauczaniu osób z różnymi schorzeniami i dostosowaniu ćwiczeń do ich potrzeb i możliwości. W zakres metod zdrowotnego Yi quan, nazywanego również Zhan Zhuang Qi Gong, Jian Shen Zhuang, Yang Sheng Zhuang weszły ćwiczenia statyczne Zhan Zhuang oraz ruchowe Shi Li (poszukiwanie siły – przyp KO). Wang Xiangzhai wybrał i zmodyfikował niektóre z ćwiczeń Shi Li, tworząc zestaw Shi Jie Dong Gong (ćwiczenia ruchowe w 10 sekcjach).

KO : Czy metoda ta jest nadal stosowana w służbie zdrowia?

AK : Osobami, które w szpitalach nauczały Yangs Sheng Zhuang jako odrębnej metody byli Wang Xiangzhai i Yu Yongnian (do emerytury w latach 80. Natomiast wielu innych nauczało i naucza niektórych ćwiczeń Zhan Zhuang pochodzących z Yi Quan w połączeniu z różnymi metodami Qi Gong. Metody pochodzące z Yi Quan są zatem wciąż wykorzystywane przez lekarzy, ale o ile wiem, obecnie nie ma nikogo, kto nauczałby w szpitalach tego systemu odrębnie. Najbardziej licznie metoda ta jest ćwiczona w pekińskich parkach.

KO : Dla kogo są zajęcia 10 metod?

AK : System zdrowotnego Yi Quan obejmujący ćwiczenia statyczne Zhan Zhuang oraz 10 metod ćwiczeń ruchowych można polecić osobom zainteresowanym prostą metodą ćwiczeń pozytywnie wpływających na samopoczucie i ogólny stan zdrowia. Ponadto osobom, które chcą pracować nad koordynacją świadomość-ruch, lepiej czuć swoje ciało, a nie odpowiada im nauka dłuższych, ściśle określonych układów ruchowych. Tutaj mogą zacząć od ćwiczenia pojedynczych ruchów, przechodząc stopniowo do ich łączenia w dowolnej kolejności, a także do modyfikacji tych ruchów i wreszcie do swobodnej improwizacji.

KO : Skąd pomysł na Taiji stylu Wu (Hao)?

Master Hao Shaoru
Master Hao Shaoru – w charakterystycznej postawie stylu Hao

AK : Przez ostatnie około 20 lat skupiałem się właściwie wyłącznie na nauce i nauczaniu Yi Quan. Wbrew pozornej prostocie jest to system bardzo głęboki i wyrafinowany, którego nauka jest niezwykle wymagająca. Wolałem więc nie rozpraszać się zanadto, by móc jak najgłębiej „wgryźć się” w Yi Quan. Zawsze jednak zakładałem, że kiedyś przyjdzie czas, by chociaż trochę poznać inne systemy spokrewnione, czy spowinowacone z Yi Quan – szczególnie Xingyi Quan (bezpośredni przodek Yi Quan) i Bagua Zhang, a także, by powrócić do nauki Taiji Quan (wspominałem o tym w wywiadzie dla „Świata Neijia” – wydanie 21 z grudnia 2001).

3 lata temu miałem okazję zetknąć się z dość mało znanym stylem Wu Taiji Quan, stworzonym przez Wu Yu Xianga. Nazwę tego stylu wymawia się w tzw. trzecim tonie, w odróżnieniu od bardziej popularnego stylu Wu, pochodzącego od rodziny mandżurskiej, którego nazwę wymawia się w pierwszym tonie. Czasami dla odróżnienia od tego bardziej znanego stylu używa się nazwy Hao, od nazwiska Hao Wei Zhena, jednego z wybitnych przedstawicieli.

Tak się złożyło, że mój nauczyciel Yi Quan – Yao Chengguang ma wielu uczniów w mieście Handan w prowincji Hebei. Z Handan sąsiaduje słynny powiat Yongnian – kolebka styli Yang oraz Wu Taiji Quan. Niektórzy z tamtejszych adeptów stylu Wu równolegle uczą się Yi Quan, przyjeżdżając do Pekinu. Jednak do pierwszego bliższego kontaktu z tym stylem doszło właśnie w Handan, dokąd zostałem zaproszony wraz z mistrzem Yao.

Jednak dopiero w tym roku zdecydowałem się, by zająć się wreszcie głębiej stylem Wu Taiji Quan, a także Xingyi Quan i Bagua Zhang. Moją uwagę mocno przyciąga także Liuhe Bafa, jednak ten styl nie jest uprawiany w Pekinie, więc trudno byłoby połączyć jego naukę z pobytami w Pekinie w szkole mistrza Yao.

KO : Czy ten przekaz zawiera w sobie coś więcej niż tylko formy?

AK : Głównym elementem stylu jest forma ręczna, stworzona prze Wu Yuxianga na bazie formy stylu Yang oraz pierwszej formy wersji Xiao jia stylu Chen. Istnieją formy z mieczem, szablą i włócznią/tyczką. Z włócznią ćwiczy się także z partnerem. Jeśli chodzi o ćwiczenia bez broni, stosuje się Zhan Zhuang, przy czym pod tą nazwą kryją się zarówno ćwiczenia statyczne, jak i powtórzenia pojedynczych ruchów. Z partnerem ćwiczy się Tui Shou, poczynając od określonych drilli, aż do praktyki swobodnej. Dużo bardziej podkreśla się Tui Shou z krokami, drille bez kroków traktując tylko jako wprowadzenie. Ćwiczone są aplikacje ruchów z formy, a oprócz tego istnieją dodatkowe ćwiczenia ataku i obrony, które nie odnoszą się bezpośrednio do ruchów formy.

Od KO:

Fajnie że w Polsce pojawiają się nowe przekazy. Nie każdy z nas ma czas i kasę by podróżować po świecie w poszukiwaniu nauczycieli, Mam nadzieję, że styl Wu (Hao) się w Polsce rozwinie.

Więcej wiadomości o zajęciach znajdziecie na stronie Senior Tai Chi Warszawa

0 Replies to “Pięć pytań do… – Andrzej Kalisz”

A co Ty myślisz na ten temat? Dodaj komentarz